از یک سو ازدواج زودهنگام در پاکستان موضوعی داغ است و از سوی دیگر روند ازدواج مردان مسن با زنان جوانتر در اوج خود قرار دارد. پاکستان یک کشور اسلامی است و ۹۷ درصد جمعیت آن مسلمان و پیروی فرهنگ اسلامی است، به جز تعداد کمی از مردم غرب زده با تفکر سکولار که تحت تاثیر منفی تهاجم فرهنگی غرب گرفته اند، اکثریت مردم مسلمان پاکستان متدین هستند که عمل به دستورات اسلامی و پیروی از فرهنگ اسلامی را برای خود افتخار بزرگی میدانند. ازدواج پاکستانی به آداب و رسوم ازدواجی اشاره دارد که توسط مردان و زنان پاکستانی برقرار و اجرا می شود. علیرغم تفاوت های نژادی، محلی و منطقه ای ازدواج ها در پاکستان عموماً طبق فقه زناشویی اسلامی انجام می گیرند. از نظر فرهنگی، ازدواج در پاکستان نه تنها به عنوان پیوندی بین زن و شوهر است، بلکه به عنوان پیوندی بین خانواده های دو طرف نیز تلقی می شود، زیرا پاکستان بیشتر نظام خانوادگی مشترکی دارد. این آداب و رسوم به کشورهای دیگر جهان که جمعیت پاکستانیهای خارج از کشور در آنها ساکن هستند، گسترش یافته است[1]. در این گزارش به عروسی پاکستانی، ازدواج زود هنگام و افزایش موارد ازدواج مردان مسن با زنان جوان در پاکستان را بررسی می کنیم.
پیش از این در شبه قاره هند، یک دختر مسلمان در سن نه سالگی و یک پسر مسلمان در سن چهارده سالگی ازدواج میکرد. بعدها، سن ازدواج هجده سال تعیین شد، اما پس از استقلال در پاکستان به همین قانون عمل می شده است، ولی عمل به این قانون خیلی سختگیرانه نبود. با این حال، اکنون سازمان های غیر دولتی غربی خواستار اجرای دقیق این قانون شده اند و ازدواج زیر هجده ساله را برخلاف موضع علما و دانشمندان اسلامی یک جنایت قانونی می دانند، در حالیکه علما این قانون را خلاف شریعت اسلامی قرار می دهند،لذا اکنون، دولت پاکستان ازدواج بین دختر و پسر زیر هجده سال را جرم اعلام کرده و قانونی را تصویب کرده است که آن روحانی که برای آن دو دختر و پسر زیر هیجده ساله صیغه عقد می خواند، مجازات می شود، همچنین ازدواج دوم یا سوم مردی نیز بدون اجازه همسر اول یا دوم که اجازه کتبی آن توسط شورای محلی دریافت می شود، جرمی قابل مجازات است، پیش از این، ما اخبار ازدواج مردان مسن با دختران جوان یا پسران جوان با زنان مسن را از کشورهای دیگر می شنیدیم، اما اکنون این روند در پاکستان نیز آغاز شده است. اکنون روند ازدواج مردان مسن با زنان جوان در پاکستان افزایش یافته است. براساس گزارش رسانه ها تعدادی از مردان مسن با زنان جوان ازدواج کرده اند. این نوع ازدواج ها در شهرهای مختلف پاکستان از جمله در شهر راولپندی و شهر لودهران، یکی از شهرهای حومه مولتان فاش شده است، در شهر راولپندی ویدئویی از ازدواج حکیم بابر ۶۰ ساله با زنی جوانتر به سرعت در رسانه های اجتماعی در حال پخش شدن است. در این ویدیوی وایرال شده، میتوان دید که حکیم بابر ۶۰ ساله با زنی جوانتر از خود ازدواج کرده است. این ویدیو توسط حساب های مختلف رسانههای اجتماعی در پلتفرم ایکس، اینستاگرام و فیس بوک به اشتراک گذاشته شده است که واکنشهای متفاوتی از سوی کاربران دریافت کرده است. حکیم بابر در این مورد میگوید که در هر رابطهای، صدق نیت و انجام الزامات شرعی و قانونی از همه مهمتر است، ما هر دو بسیار خوشحالیم. در این ویدئو، عروس با روحیهای شاد دیده می شود، در حالی که اعضای خانواده نیز در مراسم عروسی شرکت کردند و ابراز خوشحالی میکنند. تعداد زیادی از کاربران شبکه های اجتماعی کامنت گذاشته و نوشته اند که به جای انجام گناه، باید ازدواج شرعی در جامعه آسان شود. برخی از کاربران میگویند اگر رابطه بر اساس رضایت طرفین و مطابق با الزامات شرعی و قانونی باشد، سن نباید مسئلهای باشد، در حالی که برخی دیگر نیز در مورد اختلاف سنی قابل توجه سوالاتی را مطرح کردهاند. در حالیکه پیامهای دعا و تبریک برای زوج جدید نیز در بخش نظرات دیده شده است[2].
همچنین یک مرد ۸۰ ساله با یک زن ۶۰ ساله در شهر لودهران با سرو صدای فراوانی ازدواج کرد. داماد با یک ماشین پر زرق و برقی به خانه عروس اش رسید و به همراه پسران و نوههایش با ضرب طبل رقصید. عبدالرزاق، ۸۰ ساله، اهل منطقه جلال آرین در ناحیه لودهران در منطقه دنیاپور، بخش مولتان دیروز با شکوه و نمایش فرهنگی با زنی ۶۰ ساله ازدواج کرد. وقتی چهار پسر و نوههایشان با ماشینی پر زرق و برق به همراه داماد به خانه عروس رسیدند، پسران و نوههایشان با صدای طبل به جشن عروسی پدربزرگشان رقصیدند. عبدالرزاق ۸۰ ساله نیز در جشن عروسی خودش رقصید. مهمانان عروسی با قورمه مرغ، پلو و برنج شرین زرد پذیرایی شدند[3].
عروسی پاکستانی
پاکستان یک کشور مسلمان است و در اینجا نیز ازدواجهای مسلمانان مطابق با دین اسلام انجام میشود که برای آن علاوه بر رضایت متقابل طرفین، طبق قانون آن کشور، سن هجده سال الزامی است. قبل از ازدواج خانواده دختر و پسر برای بررسی زوج جستجو میکند. جستجوی عروس یا داماد بالقوه (به دنبال یک رابطه) اولین قدم در ازدواجهای سنتی پاکستانی است. سن ازدواج که در زمان گذشته صرفاً سن بلوغ شرعی در نظر گرفته می شد، طبق قوانین جدید هجده سال اعلام شده است و پسر و دختر هجده ساله واجد شرایط عروس و داماد شدن محسوب می شود. بیشتر ازدواجها در پاکستان از طریق ازدواج های سنتی، ازدواج های نیمهرسمی یا ازدواج های عاشقانه انجام می شود. عروسی بیش از سن تعیین شده از سوی دولت ازدواج زودهنگام تلقی می شود و جرم است.
ازدواج غیررسمی زمانی اتفاق میافتد که یکی از اعضای خانواده، دوست نزدیک یا شخص ثالث به گرد هم آوردن دو خانواده برای ترتیب دادن ازدواج دختر و پسرشان کمک میکند. عروس و داماد معمولاً قبلاً هرگز یکدیگر را ملاقات نکرده باشند و ارتباطی بین آنها مانند یک فرد غریبه باشد. این شکل از عروسی سنتی تلقی میشود، اما این رسم در بین نسلهای جوان محبوبیت خود را از دست میدهد.
ازدواج نیمه رسمی در پاکستان روندی رو به رشد است که در آن زن و مرد قبل از ازدواج یکدیگر را می شناسند. معمولاً زن و مرد در طول تحصیل، کار یا رویدادهای مشابه فرصتهایی برای «ملاقات و احوالپرسی» با یکدیگر را دارند و از قبل از یکدیگر خوششان آمده است. در نتیجه، آنها به یکدیگر پیشنهاد ازدواج میدهند. با این حال، اگر هر دو طرف با ازدواج موافق باشند، داماد از طریق خانوادهاش به خانواده عروس مراجعه میکند تا از عروس خواستگاری کند.
ازدواجهای عاشقانه در جامعه پاکستان بسیار نادر است، زیرا مفهوم «رضایت خانواده» از بین می رود. در حالی که چنین روندی از «اراده آزادی» تفکر سنتی غربی را ترویج میدهد، زیرا مفهوم نهاد قدرتمند «خانواده» را در جامعه پاکستان نفی میکند، که در این جامعه معادل به «بیآبرو کردن» خانواده است و پسر و دختر یا یکی از آنها تصمیم میگیرد بدون رضایت خانواده ازدواج کنند. این روند جدید معمولاً توسط خانواده های مسلمان و متدین رد می شود و اغلب بین دو خانواده درگیری رخ میدهد و گاهی دختر و پسر به دلیل مخالفت خانوادههایشان مجبور به ازدواج از طریق دادگاه می شوند. اگر دختر تصمیم خود را گرفته باشد، خانواده اش تصمیم او را رد میکنند و اگر از طریق دادگاه ازدواج کند، خانوادهاش آن را یک مسئله ناموسی میدانند و او و شوهرش را میکشد.
پس از تصمیمگیری توسط مرد یا زن یا هر دو، یک یا چند نماینده از خانواده داماد آینده به خانواده عروس آینده مراجعه میکنند. در ازدواجهای از پیش تعیین شده، اولین دیدار صرفاً برای آشنایی طرفین است و شامل خواستگاری رسمی نمی شود. پس از اولین سفر، هم خانواده مرد و هم خانواده زن در مورد اینکه آیا میخواهند به این دیدار ادامه دهند یا خیر، نظر خود را بیان میکنند. پس از توافق هر دو طرف، یک مهمانی خواستگاری (مراسم مقدمه عروسی) در خانه عروس برگزار می شود که در آن والدین داماد و بزرگان خانواده رسماً از والدین عروس درخواست ازدواج میکنند و در ازدواج های نیمه متعارف، اولین یا دومین دیدار ممکن است شامل یک خواستگاری رسمی باشد، زیرا هم مرد و هم زن قبلاً با ازدواج موافقت کرده اند. این خواستگاری کمابیش یک امر رسمی است. در ازدواج های عاشقانه، مرد مستقیماً به زن علاقه پیدا میکند. پس از پذیرش پیشنهاد ازدواج، نوشیدنی و غذا سرو می شود. بسته به سنتهای خانوادگی، ممکن است هدایایی مانند جواهرات و هدایای مختلف دیگری نیز به عروس اهدا شود. برخی از خانواده های مذهبی ممکن است سوره فاتحه را نیز تلاوت کنند.
نامزدی یک مراسم رسمی است که به مناسبت نامزدی یک زوج برگزار می شود. این مراسم معمولاً مراسم کوچکی است که با حضور چند نفر از اعضای نزدیک خانواده عروس و داماد برگزار میشود. در خانواده های ثروتمند، حلقه و سایر جواهرات بین عروس و داماد رد و بدل می شود. در مراسم نامزدی سنتی، عروس و داماد کنار هم نمی نشینند و حلقه ها توسط مادر یا خواهر داماد در انگشت عروس قرار داده می شود و برعکس. با این حال، مراسم نامزدی جداگانه در بین نسلهای جدید نادر شده است و معمولاً حلقه ها بین زوجین رد و بدل می شوند. سپس برای زوجین دعا و دعای خیر خوانده میشود و تاریخ عروسی نیز تعیین میگردد.
یک عروسی معمولی در پاکستان شامل دو مراسم اصلی است: نکاح و ولیمه. ازدواج های از پیش تعیین شده، نیمه تعیینشده و عاشقانه در پاکستان اغلب مدت زیادی طول میکشد تا نهایی شوند و میتوانند از روز نامزدی تا مراسم عروسی یک سال یا بیشتر طول بکشند. آداب و رسوم و مراسم عروسی بستگی به قومیت، مذهب و حثییت، متفاوت است. نکاح یک مراسم رسمی ازدواج است که در آن یک عالم دینی به حضور اعضای نزدیک خانواده و شهود، صیغه ازدواج صادر میکند و نکاحنامه توسط عروس و داماد در حضور اعضای نزدیک خانواده امضا میشود. گواهی ازدواج معمولاً توسط یک عالم دینی مانند امام مسجد، مفتی یا شیخ در حضور یک مأمور ثبت نکاح که از دولت پاکستان مجوز ثبت ازدواج دارد و فرم نکاح را همراه میآورد، خوانده می شود. حضور دو شاهد برای اطمینان از رضایت طرفین از ازدواج الزامی است. ولیمه یک مراسم رسمی است که توسط زوج برای رسمیت بخشیدن به ازدواج برگزار می شود. این مراسم معمولاً یک جشن بزرگ است که در آن بسیاری از اقوام و همچنین مهمانان دعوت شده از هر دو خانواده شرکت میکنند. در گذشته، مراسم عروسی در خانه برگزار می شد، اما امروزه این مراسم در تالارهای عروسی، رستورانها یا هتلها، روز دوم پس از شب عروسی برگزار می شود[4].
منابع
نظر شما